This site requires JavaScript to render the code.

Need to know how to enable JavaScript? Go here.

Speakers

B Corp: geen voorrang meer voor aandeelhouders

Leen Zevenbergen

Spreker | Serial entrepreneur | Leiderschap

“Het is belangrijk dat mensen zich realiseren dat je alleen gezond kunt ondernemen als je dat duurzaam doet. Het is een groot misverstand dat dit duurder is, het levert juist geld op”, zegt gepassioneerd serie-ondernemer Leen Zevenbergen. Na de introductie in mei 2013, heeft hij in april 2015, samen met Marcello Palazzi en de eerste 75 aangesloten bedrijven, B Corp in Europa gelanceerd: een juridische bedrijfsvorm voor ondernemers die aandeelhouders geen voorrang geven, maar kijken naar de belangen van álle stakeholders, dus ook werknemers, klanten, leveranciers en het milieu. “De beweging groeit explosief, zowel in Europa als daarbuiten.”

Mag een onderneming alleen in het belang van de aandeelhouders opereren, of moet zij een groter belang toekennen aan haar stakeholders, zoals werknemers, toeleveranciers en klanten, en de leefomgeving? Met die vraag in gedachten is in 2007 de B Corp-beweging gestart in de Verenigde Staten, een land waar wettelijk is vastgelegd dat de belangen van de aandeelhouders altijd voorrang hebben. Zij kunnen een bedrijf aanklagen als dat niet gebeurt. “Geld en aandeelhouders zijn wereldwijd nog steeds het belangrijkst voor 99 procent van de bedrijven. Een groot Amerikaans computerbedrijf dat in China het vuil uit de fabrieken letterlijk het milieu in spuit en de arbeiders slecht behandelt, doet dat in het belang van de aandeelhouders. Medewerkers, omwonenden en het milieu tellen niet mee. Dat verbergt het bedrijf om de aandeelhouders te beschermen”, vertelt Leen Zevenbergen, drijfveer achter B Corp Europa.

Ondernemers die niets hebben met duurzaamheid zijn incompleet’

“Op een gegeven moment besloot een aantal bedrijven, onder aanvoering van Ben & Jerry’s en Patagonia, zo niet verder te gaan. Ze wilden de wereld verbeteren en een juridisch model kunnen kiezen dat ondernemers de mogelijkheid geeft te handelen in het belang van de stakeholders en hun leefomgeving. Dat werd B Corp. Een baanbrekend initiatief voor Amerikaanse begrippen.” Nu vraagt de Amerikaanse overheid aan mensen die een bedrijf willen oprichten of dat, om Nederlandse termen te gebruiken, een BV, NV, stichting of B Corp moet worden. “De voordelen – de B staat voor Benefit – moeten dan naar alle stakeholders, inclusief de aandeelhouders gaan. De initiatiefnemers hebben veel geld gestoken in een onafhankelijke commissie die acht jaar heeft gewerkt aan strenge, uitgebreide sociaal-maatschappelijke beoordelingscriteria waaraan duurzame en transparante ondernemingen moeten voldoen om een B Corp-certificering krijgen. Het gaat om een integraal assessment van alles dat zich binnen een bedrijf afspeelt. Een ISO-certificering halen is gemakkelijker. Ik heb de non-gouvernementele organisatie B Lab naar Europa gehaald, die de B Corp Impact Assessment (BIA) uitvoert en jaarlijks herhaalt, zodat niet iedereen kan zeggen een B Corp te zijn. Het Europese kantoor van B Lab is gevestigd aan de Groene Bocht in Amsterdam.”

Jongeren

B Corps vinden het belangrijk duurzaam en met oog voor het milieu te produceren. “Daarom stellen ze eisen aan hun toeleveranciers. Thermaflex in Waalwijk, een der grootste bedrijven op het gebied van stadsverwarming, heating en cooling, wil uitsluitend materialen afnemen van ondernemers die binnen twee jaar ook B Corp willen zijn. Unilever heeft de wens uitgesproken B Corp te willen worden (dochter Ben & Jerry’s is dat al), maar voor een dergelijk groot concern is het uitvoeren van de BIA een enorme klus. Het feit dat topman Paul Polman dit zo uitgesproken heeft is een enorme eer voor B Corp”, aldus Zevenbergen, die zijn blijdschap over een aantal ontwikkelingen niet onder stoelen of banken steekt. Allereerst het feit dat vooral jonge mensen, studenten en startende ondernemers in heel Europa, enorm geïnteresseerd zijn in het B Corp-concept. Dat biedt hoop voor de toekomst. “Het is bovendien een aangename verrassing. Jongeren willen graag werken in een bedrijf dat meer voorstelt en zich niet alleen richt op geld verdienen.” Tegelijk constateert Zevenbergen dat ondernemers van alle leeftijden aanvoelen dat de wind anders gaat waaien en beseffen dat veel consumenten, mede onder invloed van sociale media, bewuster nadenken over voedsel- en andere producten en vaker kiezen voor biologisch en duurzaam. Dat betekent meer zakelijke opportuniteiten. B Corp Tony Chocolonely – een grote chocoladeleverancier die cacao rechtstreeks betrekt van boeren met wie een langetermijnrelatie bestaat, gebruik maakt van Fairtrade-ingrediënten en biologische melk van Nederlandse koeien – is een voorbeeld van een bedrijf dat zijn kansen gepakt heeft.

Jongeren zijn zeer geïnteresseerd in B Corp. Dat is een aangename verrassing’

Explosieve groei

Een andere positieve ontwikkeling is de explosieve groei van het aantal gecertificeerde B Corps. Eind dit jaar zijn er zo’n honderd en volgend jaar 150 in Nederland, waaronder de Triodos Bank en Thermaflex, en eind 2017 duizend in de Europese Unie. “Er is een toenemend aantal B Corps in veertien EU-landen, maar er zijn er ook honderden in Zuid-Amerika. De groei is nu groter buiten dan binnen de Verenigde Staten. Langzaam maar zeker ontstaat een wereldwijde gemeenschap van grote en kleine bedrijven die meer willen dan alleen winst maken, hetgeen overigens vaak juist tot meer winst leidt. Dat internationale aspect van dit netwerk spreekt mij trouwens heel erg aan. Ondernemers werken samen met collega’s uit andere landen. Juridische obstakels zijn er overigens niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in meer of mindere mate in andere landen. Net als daar worden ook in Europa regels aangepast. In Italië is pas een wet aangenomen die B Corps mogelijk maakt en in Frankrijk zijn ze vergevorderd. In Nederland is de situatie behoorlijk goed en is de belangstelling groot. Een aantal bedrijven zit middenin het certificeringsproces. Naar gelang de grootte van een bedrijf kan dat enkele weken tot enkele maanden in beslag nemen.”

Incomplete ondernemers

Het B Corp-netwerk inspireert Leen Zevenbergen omdat hij te maken heeft met intrinsiek gedreven ondernemers. “Tijdens mijn presentaties voor Speakers Academy® zeg ik altijd dat ik niet ben geïnteresseerd in ondernemers die niks hebben met duurzaamheid en het verbeteren van de wereld. Zij zijn in mijn ogen incompleet en boeien me niet. Het zijn ondernemers die uiteindelijk de wereld moeten veranderen, dat kunnen we niet van overheden laten afhangen. Bij degenen die daar niet mee bezig zijn heb ik mijn bedenkingen. Veel mensen vinden dat een harde uitspraak. Ik niet, want het is noodzakelijk dat ze daar wel verantwoordelijkheid voor nemen. De wereldbevolking gaat van 7 naar 11 miljard, daarna is het op. We zullen iets moeten doen, maar dat besef is er nog niet overal doordat de pijn niet hard genoeg wordt gevoeld. In Nederland komt er altijd water uit de kraan, is er stroom en genoeg voedsel. Ik ben tachtig procent van mijn tijd in het buitenland en zie dat het in veel landen niet zo goed gaat. Zelfs niet in de Verenigde Staten.” Zevenbergen denkt dat meer crises nodig zijn om mensen en zeker ondernemers wakker te schudden. De lage olieprijs helpt ogenschijnlijk ook niet mee om consumenten bewuster met fossiele brandstof te laten omgaan. “Niemand weet dat de olieprijs in werkelijkheid tien keer hoger is dan de noteringen aangeven. Dat komt doordat oliemaatschappijen behoren tot de zwaarst gesubsidieerde bedrijven ter wereld. De gigantische kosten van oorlogen om olievoorraden te redden, zoals eerder in Irak, of het bewaken van olieschepen in vijandige wateren door de marine berekenen overheden niet door. Als ze dat wel zouden doen zou een liter aan de pomp 16 euro kosten.”

Geen hype

Mensenmanager Zevenbergen vertelt dit om aan te geven dat er nog heel wat moet gebeuren aan bewustwording, zowel bij ondernemers als hun stakeholders. Duurzaam en groen ondernemen, met het belang van alle stakeholders als leidraad, is geen hype zoals sommige mensen denken. Doordat de consumenten bewuster inkopen breiden supermarkten hun assortiment biologische producten uit, waardoor die goedkoper en bereikbaarder worden. En er ontstaan volgens Zevenbergen mede dankzij de B Corp-beweging meer gaten en dus kansen in de markt voor ondernemers die ze willen zien. Hij wijst op de website van B Corp waar honderden ideeën staan die ondernemers kunnen kopiëren en op het boek ‘The Blue Economy’ van Gunter Pauli met honderd technologieën die de wereld gaan veranderen. “Bijna twintig jaar geleden hield ik honderden lezingen over het ontstaan van een virtuele wereld, waarin alles met elkaar verbonden is. Dat werd door sommigen weggelachen, maar inmiddels is het normaal en heeft KPN er zijn strategie van gemaakt. Zo gaat het ook met duurzaamheid, wat voor mij betekent: georiënteerd zijn op de lange termijn, in plaats van uitsluitend te kijken naar de winst van dit jaar. De tegenstromen zijn nog gigantisch en de misverstanden, met name over duurzaam ondernemen, groot. Het is mijn ambitie daaraan wat te doen.”

Leen Zevenbergen

Spreker | Serial entrepreneur | Leiderschap

Leen Zevenbergen is serial entrepreneur, voormalig CEO van Qurius en auteur van Managementboek van...

Offerte aanvragen Bekijk het profiel