Terug naar de zoekresultaten

Wishlist

Er zijn geen sprekers in uw wishlist.

dr. Etienne Kuypers

dr. Etienne Kuypers

Wijsbegeerte, pedagogiek en psychologie
Talen : Engels, Nederlands

  • Categorieën

  • Filosofie, Religie & Spiritualiteit
    • Filosofie
  • Mens & Samenleving
    • Onderwijs
  • Inzetbaarheid

  • Lezing
  • Workshop / Masterclass
  • Dagvoorzitter
  • Onderwerpen

  • Filosofie
  • Religie & Spiritualiteit
  • Mens & Samenleving
  • Onderwijs en opvoeding
  • Stilte en Onrust

Dr. Etienne L.G.E. Kuypers studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht en aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven. Wijsgerige en historische pedagogiek studeerde hij aan de Universiteit Utrecht en theologie aan de Universiteit voor Theologie en Pastoraat te Heerlen/Nijmegen. Hij promoveerde in 1987 aan de Universiteit Utrecht bij prof. mag. dr. E. Schillebeeckx en prof. dr. A.J. Beekman.

Lees meer
Dr. Etienne L.G.E. Kuypers (1958) studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht en aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven. Wijsgerige en historische pedagogiek studeerde hij aan de Universiteit Utrecht en theologie aan de Universiteit voor Theologie en Pastoraat te Heerlen/Nijmegen. In 1987 promoveerde hij aan de Universiteit Utrecht bij prof. mag. dr. Edward Schillebeeckx en prof. dr. Ton Beekman.

Hij doceerde wijsbegeerte, pedagogiek en psychologie, was onderzoeksprojectleider aan een schoolbegeleidingsdienst en is inmiddels reeds jaren werkzaam als vrij publicist.

Kuypers publiceerde artikelen en columns op wijsgerig, cultuurhistorisch, theologisch en pedagogisch/psychologisch terrein in allerlei vak- en dagbladen. Hij schreef ook over klassieke muziek en jazz en was opinieleider bij Mootz.com. Als eindredacteur en co-auteur was hij verbonden aan de boekenreeks Rondom Filosofen (Garant, Antwerpen/Apeldoorn), waarin delen verschenen over Nietzsche (1990), Wittgenstein (1991), Schillebeeckx (1991), Heidegger (1993), Spinoza (1993), Kierkegaard (1994) en Levinas (1998). In 1993 publiceerde hij de roman Liefde - Niets dan liefde (Garant, Leuven/Apeldoorn) en in 1996 en 1997 bracht hij twee cd’s uit (Impressions en Investigations; JCProductions, Maastricht) – waarop solopiano-interpretaties van jazzstandards en eigen composities zijn vastgelegd.

Op voornoemde terreinen publiceerde Kuypers onder meer de boeken:
  • Spelen met beelden – Een theoretisch-kritische studie over de zin of onzin van een christelijk-religieus-georiënteerde pedagogie(k) onder auspiciën van S.A. Kierkegaard (Van Gorcum, Assen, 1987)
  • Kierkegaard en de twintigste eeuw (Kok Agora, Kampen, 1989)
  • Verantwoordelijk handelen - De uitdaging van een nieuwe toekomst (Acco, Leuven/Amersfoort, 1990)
  • Luisterend Denken - Moderne westerse ideeëngeschiedenis (Garant, Antwerpen/Apeldoorn, 2002)
  • Verscheurd paradijs - Wijsgerige en pedagogische verkenningen over een ontwortelde cultuur (Garant, Antwerpen/Apeldoorn, 2007)
  • Wachten op God? – Kritiek van de utopische verbeeldingskracht (Garant, Antwerpen/Apeldoorn, 2010)
  • Stilte en onrust – Fragmenten uit de alledaagsheid, (Garant, Antwerpen/Apeldoorn, 2014)
  • De Pensato - Het gehoorde onhoorbare (Gopher, Amsterdam, 2016)

Met de Griekse conceptie van wijsbegeerte stelt Kuypers dat het doel van de wijsbegeerte en het doel van het goede leven bij elkaar horen. Een scherpe diagnose van en therapeutische alternatieven voor de huidige westerse cultuurcrisis zijn terugkerende thema’s in zijn werk. Het individu staat daarbij centraal (niet alleen vanuit geestelijk oogpunt, maar ook vanuit een naturalistische basis), zodat van hieruit gezamenlijk een menswaardige samenleving kan worden opgebouwd. Kuypers zoekt daarom voortdurend naar grenzen tussen de wijsbegeerte en de geesteswetenschappen.

Het multidisciplinaire perspectief (wijsbegeerte, ideeëngeschiedenis, cultuurgeschiedenis, pedagogiek, psychologie en theologie) heeft directe dienstbaarheid naar mens en samenleving tot doel, door abstracte wijsgerige concepten een empirische lading te geven en tegelijkertijd theoretische constructies aan de hand van concrete beschrijvingen aan het licht te brengen. Kuypers werkt met deze fenomenologische methode niet alleen analyserend en argumenterend, maar maakt tevens gebruik van provocerende formuleringen en improviserende technieken. Zo worden academische regels gecombineerd met artistieke verbeeldingskracht. De wetenschappelijke benadering van de alledaagse leefwereld is voor Kuypers dan ook verweven met intense aandacht voor muziek en literatuur.

Kuypers doet stellige uitspraken over het onderwijs en het onderwijspersoneel. Hij wil hiermee publiekelijk een discussie in gang zetten over de catastrofale onderwijssituatie. Naar aanleiding van zijn controversiële uitspraken krijgt Kuypers veel reacties van ouders wier kinderen tussen wal en schip zijn geraakt in het onderwijs en van onderwijsmensen die in deze industrie volkomen zijn vastgelopen.

Kuypers’ boek 'Wachten op God? – Kritiek van de utopische verbeeldingskracht' (2010) maakte reeds voor verschijnen nogal wat los in de media en kan worden beschouwd als zijn hoofdwerk.

Het boek 'Stilte en onrust - Fragmenten uit de alledaagsheid' is een vervolg op 'Wachten op God? - Kritiek van de utopische verbeeldingskracht', maar nu geschreven vanuit het kader van de voor iedereen herkenbare alledaagse leefwereld. 

Met 'De Pensato - Het gehoorde onhoorbare' trekt Kuypers de lijn door om wijsbegeerte een concreet gezicht te geven en de dagelijkse leefwereld op voor iedereen herkenbare wijze onder de loep te nemen. Het boek is een vlijmscherpe aanklacht tegen de op hol geslagen laatmoderne samenleving en wordt doorspekt met schrijnende reflecties en confronterende ontboezemingen waarmee de lezer op pad wordt gestuurd.

Samenvatting inklappen

Column Academy Magazine 2014

Lees publicatie

Dagblad De Limburger, 8 januari 2010

Kuypers: onderwijs is ziek
Lees publicatie

Kader primair - Vakblad voor leidinggevenden in het primair onderwijs, jrg. 15, nr. 5, januari 2010

"Scholen verwaarlozen hun vormende taak"

Lees publicatie
Cover van Leren luisteren is leren denken

Leren luisteren is leren denken

ISBN: 978-90-825612-0-3
Bestellen
We zijn ondergedompeld in een door de markteconomie en de technologie gedomineerde cultuurcrisis en lijken geen hulp te mogen verwachten van scherpe, maar hoopvolle cultuurcritici. Sinds de Oude Grieken is kritiek een emancipatorisch en een sociaal fenomeen. Maar hebben critici vandaag de dag nog een taak in een wereld waarin we zelf kunnen bepalen wat goed of slecht is en wat we mooi of lelijk vinden? In een open samenleving wordt zoveel mogelijk kritiek gegenereerd en worden zoveel mogelijk waarheden betwijfeld om tot verandering en verbetering te kunnen komen. De ‘nieuwe criticus’ is daarom primair een publieke intellectueel en heeft als taak zich te mengen in debatten van zijn eigen tijd. Wellicht hebben we een esthetische revolutie nodig en zou muziek een onmisbare cultuurfactor kunnen zijn om tot de bezinningsvorm van een luisterend denken te komen waarmee we onszelf kunnen terugvinden?
Cover van De Pensato

De Pensato

ISBN: 9789051799279
Bestellen
De kern van dit boek is het manuscript Maskers - De crisis van het verhaal. Vier documenten van vier anonieme auteurs. Meditaties. Herinneringen. Bespiegelingen. Overdenkingen. Is het een ‘levende les in de liefde’? Een verkapte uitwisseling van ideeën? Een roman in mozaïekvorm? Een vorm van therapie? Al die vrolijke wijsheid… Telkens staat de weerbarstige leefwereld van onze op hol geslagen laatmoderne tijd centraal. We zijn verzeild geraakt in een door de markteconomie en de technologie gedomineerde cultuurcrisis en lijken geen hulp te mogen verwachten van scherpe, maar hoopvolle cultuurcritici. Moeten we naar een bezinningsvorm waarbij zintuiglijke indrukken en verstandelijke kennis hand in hand gaan? Is muziek hierbij een onmisbare cultuurfactor?
Cover van Stilte en Onrust

Stilte en Onrust

ISBN: 9789085750529

De alledaagse leefwereld. Dingen die we zien en horen. Fenomenen. Belevingen en ervaringen. De diepte van hun stilte en de kracht van hun onrust uitdrukken. Daar gaat het in de filosofie en in de geesteswetenschappen om. Niet om theoretische verklaringen, maar om de concrete werkelijkheid van verschijnselen. Luisteren en kijken. Dan beschrijven. Literatuur. Met beelden spelen. Improviseren met ideeën. Musiceren. Overgangen in toonsoorten en tempi niet schuwen en experimenteren met toonzettingen en stijlen. Jazz. Perspectieven schetsen. Af en toe standpunten innemen, soms argumenten aandragen. Filosofie. Geen abstracte filosofie, maar filosofie van de straat.

De hedendaagse mens wordt opgeslokt door de consumptiecultuur van de markteconomie en verkeert haast permanent in een virtuele werkelijkheid. Individualisme. De liefdesrelatie als meest basale vorm van gemeenschap is hierdoor op de helling gekomen.

Welke therapeutische perspectieven kunnen we verbinden aan de gestelde diagnose? Om die vraag te beantwoorden zijn we aangewezen op een mentaliteitsverandering die wordt bepaald door het ‘morele kapitaal’ waarmee een morele gemeenschap kan voortbestaan.

Kuypers opereert binnen de traditie die Montaigne en Kierkegaard introduceren en waaiert voortdurend uit door regelmatig zijn rol als dienende gastheer voor die van zoekende filosoof te verruilen. Hij springt van de hak op de tak en laat tijdslijnen door elkaar lopen. Toch is sprake van intrinsieke ordening: ideeënimprovisaties worden weerspiegeld in een afwisseling tussen levende herinneringen en abstracte argumenten. Zo krijgt de alledaagsheid een filosofische lading. Kleine verhalen en anekdotes zijn nodig om grote verhalen een persoonlijk karakter te geven. Aldus ontstaat een semi-autobiografische collage, waarin niets is gelogen, maar alles is verzonnen. Een waargebeurde, fictieve levensgeschiedenis op grond van herinneringen, een portret waarin verslag wordt gedaan van een gedreven zoektocht naar zinvolheid. De lezer is genoodzaakt zich te laten meevoeren over hoofd- en zijwegen, bemodderde bospaden, drassige velden, gevaarlijke bochten, grillige slingerpaden, solide bruggen en wankele bruggetjes. 

Cover van Wachten op God?

Wachten op God?

Titel:
Wachten op God?
 
Subtitel:
Kritiek van de utopische verbeeldingskracht
 
Auteur:
Etienne Kuypers
 
Uitgeverij:
Garant
 
Uitvoering:
Hardcover, 827 pagina's
 
ISBN:
978-90-441-2395-1
 
 
 
 
Dit boek bestellen? Klik hier!
Klik op de cover van het boek voor meer informatie.

De laatmoderne tijd wordt geteisterd door een ecologische crisis, een voedselcrisis, een economische crisis, een financiële crisis en een crisis rond de multiculturele samenleving. Zouden deze crises louter symptomen zijn van een fundamentelere crisis?

Het westerse paradijs lijkt verscheurd te zijn door een mentaliteitsstoornis, die een crisis van de humaniteit is en daarmee in essentie de religieuze aard van de malaise ontvouwt. Deze diepere crisis zet de toekomst van de mens op het spel en manifesteert zich als zingevingscrisis: verheerlijking van de rationaliteit en uitdoving van de utopische verbeeldingskracht, vervlakking van waarheden, normen en waarden, uitholling van esthetische sensibiliteit, erosie van opvoeding en onderwijs, etc.

Dit boek gaat over drie grote vragen die de hedendaagse tijd in een wurggreep houden. Dient in de laatmoderne pluralistische leefwereld sprake te zijn van:

  • een volledig geseculariseerde samenleving, of een samenleving waarin ruimte wordt gelaten voor religieuze c.q. godsdienstige elementen?
  • een autonome moraal, of een moraal die is gebaseerd op godsdienstige grondslag?
  • een volstrekt geseculariseerde vorming, of bestaat openheid voor religieuze c.q. godsdienstige aspecten binnen opvoeding en onderwijs?


Uiteindelijk is de geschetste situatie te herleiden tot de utopische vraag: moeten we op God wachten, of zelf zoeken naar existentiële perspectieven?

Temidden van een stortvloed aan oppervlakkig opiniërende artikelen in dagbladen en tijdschriften, entertainende opinieprogramma’s op televisie en gezellig keuvelende politici, biedt dit boek niet alleen een scherpe diagnose van de hedendaagse cultuurcrisis, maar presenteert de auteur vanuit een humanistisch-religieus perspectief tevens therapeutische perspectieven die stof voor een hoopvolle bezinning kunnen opleveren. Deze gesitueerde ethiek van de geseculariseerde religiositeit is in wezen een sociale ethiek van de gemoedsrust die uiteindelijk in het licht staat van een pragmatisch verantwoordelijkheidsprincipe. Het multidisciplinair concept omvat bovendien een pleidooi voor een meer naturalistische benadering in de geesteswetenschappen.

Cover van Verscheurd paradijs

Verscheurd paradijs

Titel:
Verscheurd paradijs
 
Subtitel:
Wijsgerige en pedagogische verkenningen over een ontwortelde cultuur
 
Auteur:
Etienne Kuypers
 
Uitgeverij:
Garant
 
Uitvoering:
Paperback, 376 pagina's
 
ISBN:
978-90-441-2194-0
 
 
 
 
Dit boek bestellen? Klik hier!

Ons paradijs is verscheurd - zo begint de proloog in dit boek. In de westerse wereld is een situatie van onrust en vervreemding alomtegenwoordig. Deze indringende cultuurhistorische studie stelt dan ook actuele vraagstukken rond de multi-etnische samenleving, economische globalisering, vervlakking van normen en waarden, teloorgang van het schoonheidsideaal, verdwenen sensibiliteit voor het mystieke en de belabberde kwaliteit van opvoeding en onderwijs aan de orde. Een scherpe analyse van ideeën die sinds de Verlichting de ontwikkeling van de huidige tijdgeest hebben bepaald, levert een provocerende diagnose van de hedendaagse westerse cultuurcrisis op. De nieuwe mens is de massamens. Hij kent een schrijnend gebrek aan geest en vormt een bedreiging voor het (christelijk) humanisme en de democratische idealen. Het ontbreekt de massamens aan hartstocht en visie, hij weet geen raad met de veroverde vrijheid en leeft comfortabel aan de oppervlakte. Deze situatie is uitgangspunt om therapeutische perspectieven voor de crisis te bieden.

Cover van Luisterend denken

Luisterend denken

Titel:
Luisterend denken
 
Subtitel:
Moderne westerse ideeëngeschiedenis
 
Auteur:
Etienne Kuypers
 
Uitgeverij:
Garant
 
Uitvoering:
Paperback, 231 pagina's
 
ISBN:
978-90-441-1265-8
 
 
 
 
 Dit boek bestellen? Klik hier!

Dit boek bevat een excursie door de ideeëngeschiedenis en een opmaat tot de levenskunst; thema's als zinloosheid, dood, zinvolheid en liefde staan centraal.

In het wetenschappelijk gedeelte wordt een genealogie van ideeën geschetst, die vanaf de late Middeleeuwen tot en met het heden in West-Europa beslissend is voor de ontwikkeling van de huidige tijdgeest. Door de invloed van de moderne westerse ideeëngeschiedenis op (een deel van) de moderne westerse muziekgeschiedenis te analyseren, kan vervolgens een verbeeldend inzicht worden verkregen in hedendaagse betekenisvolle westerse cultuurbewegingen.

Garant-Uitgevers

Huug Van Gompel, algemeen directeur

"Diverse keren al hebben wij, zowel in België als in Nederland, bijeenkomsten georganiseerd of medegeorganiseerd waarop dr. Etienne Kuypers vanwege zijn grote vakkennis als spreker optrad.

Telkens hebben wij vastgesteld dat het publiek zijn lezingen en toespraken erg op prijs stelde."


Arcadia Boekhandel

Jan Datema, oud-eigenaar

"Gaarne bevestig ik dat wij (en het lezerspubliek) zeer waren ingenomen met de twee performances van Dr. E. Kuypers in onze boekhandel Arcadia aan het Vrijthof te Maastricht. De geestelijke lenigheid, alsmede een geheel eigen stemgeluid, blijven in veler herinnering aanwezig in de reeks van zondagmatinees welke wij vijf jaar lang in onze boekhandel organiseerden."


Algemene Vereniging Schoolleiders

Wiel Botterweck, senior consultant

"Een grensverleggend perspectief vol passie, betrokkenheid en morele gerichtheid….. in deze woorden zou het utopische verhaal van dr. Etienne Kuypers gevangen kunnen worden. Etienne Kuypers verstaat de kunst van de rederijker. Op een heldere, transparante wijze neemt hij je mee in verleden, heden en toekomst van onze samenleving. Scherpe analyses, gewaagde doorkijkjes en gedurfde oplossingen voor onze hedendaagse westerse cultuurcrisis in onderwijs en opvoeding boeien van begin tot einde. Je wordt meegenomen op een wervelende reis, waaraan je je niet kunt onttrekken."