Kees Verhoeven

Het jaar 2025 heeft genadeloos blootgelegd dat digitale technologie een cruciale machtsfactor is. Big Tech legt de wereld zijn wil op met internetsatellieten, mediaplatforms, clouddiensten en AI-tools. China vergroot zijn mondiale invloed via grondstoffen, aardmetalen, halffabricaten en hardware.

In zijn agressie richting Europa zet Poetin steeds meer digitale oorlogswapens, cybersabotage/spionage en online inmenging in. In hoog tempo ontmantelen autocratische grootmachten de internationale rechtsorde om er een wereld van invloedssferen voor in de plaats te stellen. Maar ook van binnenuit staat de democratie onder druk in het digitale tijdperk.

Populisten slagen erin om sociale mediakanalen in te zetten als verlengstuk van desinformatie, intimidatie en polarisatie. Surveillancesystemen dringen steeds dieper onder de huid van burgers. Om het digitale beest te kunnen temmen, moeten we het eerst vol in de bek kijken. Dat is precies waar deze uiteindelijk optimistische lezing over gaat.

Europa is op het gebied van digitale technologie gevaarlijk afhankelijk geworden van buitenlandse grootmachten. In een door technologische machtspolitiek geregeerde wereld zal Europa een nieuwe positie moeten pakken op het wereldtoneel. Dit vereist defensie-capaciteit, cyberveiligheid en systeemweerbaarheid maar ook nieuw concurrentievermogen en meer innovatiekracht.

Om soeverein te zijn te midden van Amerika, China en Rusland zal Europa zijn afhankelijkheid op het gebied van energie, grondstoffen, hardware en productie structureel moeten afbouwen. Naast wet- en regelgeving die eisen stellen aan anderen zal de EU zelf moeten investeren in technologie, de AI-industrie, digitale infrastructuur, innovatieve ecosystemen en ondernemerschap.

Dat is een grote uitdaging met verschillende dimensies:
– Een Europese weg durven kiezen, die sterk, sociaal en schoon is.
– Een leidende rol voor Nederland als digitale koploper en internetknooppunt.
– De democratie als krachtig fundament en niet als bureaucratische zwakte.
– Politiek leiderschap met visie, lef en geduld.
– Een verbonden gemeenschap met verantwoordelijke burgers en bedrijven.

Digitale technologie, data en AI bieden geweldige kansen voor een betere samenleving, productievere organisaties en creatievere mensen. Maar alleen als de inzet van digitale middelen zowel effectief als integer gebeurt. In die zin hebben het internet, de smartphone, sociale media en ook de huidige AI-revolutie ons waardevolle lessen geleerd: na de dotcomcrisis in 2000 draaide het internet steeds meer om commerciële dataprofielen; de smartphone maakte ons altijd bereikbaar maar ook voortdurend afleidbaar.

Sociale media verbonden ons wereldwijd maar verdelen ons nu steeds meer, ten koste van een gedeelde werkelijkheid. En terwijl AI met zijn fantastische mogelijkheden nog niet zichtbaar is in de productiviteitscijfers, is het wel een bron van diefstal, desinformatie en deepfakes. Ook robots, webcams en drones hebben naast kansen duidelijke keerzijden. Om tot positieve resultaten en structurele meerwaarde te komen, is het nodig om de snelheid, richting en begrenzing van technologie te baseren op humane principes en publieke waarden. In deze concrete sessie laat Kees Verhoeven aan de hand van een praktisch model zien hoe organisaties, zowel publiek, particulier als privaat, hier inhoud en vorm aan kunnen geven.

We zitten gevangen in onze mailbox, we worden gegijzeld door ons mobieltje en we laten ons leiden door webdesign en algoritmes. Camera’s registreren ons overal, onze persoonlijke data is zomaar opgeslagen in de cloud en de software die we gebruiken maakt ongevraagd allerlei keuzes voor ons. Veertig jaar geleden begonnen globalisering en digitalisering hand in hand onze leefwereld te verbeteren maar ook ons menszijn te veranderen. Dit is grotendeels onbewust en vanzelf gegaan en het wordt tijd dat we stilstaan bij bepaalde keuzes die voor ons gemaakt zijn.

Het wordt tijd om de menselijke psychologie achter digitale technologie te ontmaskeren:
– Waarom krijg je stress, spierspanning en zweetaanvallen op een boekingswebsite?
– Waarom heeft fake-content toch invloed als je weet dat het niet echt is?
– Waarom verloopt een debat, discussie of dialoog op sociale media totaal anders dan op een echt dorpsplein?
– Waarom blijf je doorscrollen terwijl je weet dat je er spijt van krijgt?
– Waarom praten we over computers alsof het mensen zijn en praten we in termen van virtueel, cloud en cyberspace over de fysieke kant van het internet?

In deze lezing legt Kees Verhoeven allerlei denkfouten in het digitale tijdperk bloot, met als doel om meer mens te worden in het digitale tijdperk. Eyeopeners en schaterlachen gegarandeerd!