dr. Ralf Bodelier

Een warm pleidooi voor een positief en optimistisch beeld over onszelf. Voor iedereen die twijfelt of wanhoopt over de mens.

• Nog nooit waren we met zoveel mensen. En nog nooit leefden we met zovelen in welvaart, vrede en een goede gezondheid. Toch denken we naargeestig over onszelf. Wij, mensen, veroorzaken klimaatverandering. Wij beroven de aarde van haar grondstoffen en zetten de biodiversiteit onder druk. ‘De aarde heeft kanker en die kanker is de mens’, meende de Club van Rome. Daarmee doen we onszelf tekort.

• Ralf Bodelier draait ons naargeestige mensbeeld radicaal om. Wij, mensen, maken de aarde ook veel rijker, kleurrijker en oneindig interessanter. We bouwen prachtige steden, componeren muziek en zetten ons in voor een duurzame toekomst. We lossen problemen op, verhogen onze levensverwachting, verminderen gezondheidsproblemen, bestrijden armoede en zijn druk bezig met het kenteren van de klimaatverandering en het herstellen van de biodiversiteit.

• Ook de groei van 7,9 miljard mensen vandaag naar tegen de 10 miljard rond 2060 kunnen we aan. Daarna zal de wereldbevolking overigens weer dalen. Kregen vrouwen in 1950 gemiddeld nog 5 kinderen, vandaag zijn het er gemiddeld 2,3. Zelfs het probleem van de snelle bevolkingsgroei zijn we bezig op te lossen.

• Ja, we veroorzaken problemen maar we herontdekken onszelf ook als schepper, bouwer en beschermer. In deze meeslepende vertelling reis je met Ralf Bodelier naar de filosofische wortels van ons denken over de mens. Want met een optimistisch en veelkleurig mensbeeld kunnen we de toekomst beter aan. Over dit onderwerp verscheen in juni 2022 Bodeliers boek ‘Lang Leve de Mens. Redden we het ook met tien miljard?’

Een krachtig verhaal over de vooruitgang die we wereldwijd boeken. Voor iedereen die meent dat we op weg zijn naar de afgrond.

• Een coronapandemie, klimaatverandering, oorlog in Oekraïne, honger in de Hoorn van Afrika. Wie het journaal kijkt of dagelijks de krant leest, zal het niet geloven. Maar we blijven vooruitgang boeken. Onze wereld wordt met de dag beter. Wij lijken zelfs betere mensen te worden. Gemiddeld worden we gezonder, ouder, veiliger, slimmer, aardiger en toleranter. We lijden minder pijn, we worden minder vaak bestolen, beroofd of erger. De kans dat we sterven door het klimaat, is de afgelopen eeuw met 98 procent afgenomen. Bovendien is ons leven comfortabeler dan ooit tevoren.

• Het lijkt er zelfs op, zegt Ralf Bodelier, dat we betere mensen geworden zijn. Dat we morele vooruitgang boeken. In 1906 stuurden Duitsers nog trotse ansichtkaarten uit hun kolonie Namibië, met daarop gruwelijke foto’s van de genocide die ze aanrichtten onder 60 duizend leden van de Heherostam. Wanneer IS honderd jaar later hetzelfde doet, wordt er wereldwijd met afschuw op gereageerd. De wereld wordt niet slechter. Integendeel. Hij líjkt slechter omdat we onze lat steeds hoger leggen.

• Dat alles blijkt uit cijfers, data en statistiek, verzameld door duizenden instanties wereldwijd en onder meer samengebracht door de Verenigde Naties. Data doen ertoe. Ze verschaffen ons een veel beter beeld van de werkelijkheid dan onze eigen waarneming of die van journalisten.

• Het is een vooruitgang die niet uit de lucht komt vallen. We verbeteren onze levens omdat miljarden mensen, dag in, dag uit, zoeken naar concrete oplossingen voor concrete problemen. Van mantelzorgers tot politici, van ondernemers en wetenschappers tot activisten. Willen we ons in blijven zetten voor een betere wereld, dan is het nodig om onszelf te inspireren met de vooruitgang die we dagelijks boeken.

• In opdracht van de Bill & Melinda Gates foundation leidde Bodelier van 2016 tot 2019 het project ‘Worlds Best News’. Het richtte zich op journalisten met de boodschap niet alleen de uitzonderingen te laten zien, maar ook de regel. Niet alleen de problemen, maar ook de oplossingen van deze problemen en de vooruitgang die we boeken.

Opgeruimd betoog over de successen van onze inzet voor een schoner milieu, meer natuur en welvaart voor iedereen. Voor alle somberaars over klimaat of biodiversiteit.

• Het kan: een schoon en veilig milieu plus welvaart voor tien miljard mensen. Het voorlopige recept, ontwikkeld door milieubeweging RePlanet: compacte miljoenensteden, hypermoderne landbouw en heel veel goedkope, betrouwbare en CO2-vrije energie.

• RePlanet is een Europese beweging van groene denkers en doeners die startte onder de term ‘Ecomodernisme’. Replaneteers zijn optimistisch, pragmatisch en kosmopolitisch. Doorlopend bestuderen ze de laatste wetenschappelijke inzichten rond energie, landbouw en voeding, natuur, armoede en ontwikkeling.

• Op grond van deze wetenschappelijke inzichten geloven ze in méér, niet in mínder. Ze zien weinig in leven in harmonie met de natuur, maar vinden dat de mens zich uit de natuur terug moet trekken om hem volop ruimte te geven. Ze vertrouwen eerder op kerncentrales, gentech, welvaart en urbanisering, dan op een terugkeer naar windmolens, biologisch boeren, consuminderen en een leven op het platteland.

• Met anderen publiceerde Ralf Bodelier twee boeken over deze nieuwe beweging. Het eerste was ‘Ecomodernisme. Het nieuwe denken over groen en groei’, uit 2017. In 2021 publiceerden zij ‘Meer. Hoe overvloed de wereld juist duurzamer en welvarender maakt’.

Een meeslepende lezing over Bodeliers ‘omgekeerde kruistocht’ van Israël naar de Ardennen. Voor iedereen die toe is aan verdieping en bezinning maar niet weet waar te beginnen.

• Aanvang januari 2020 vertrok hij vanuit Jeruzalem. Voor zijn lange wandeling van Jeruzalem naar Bouillon dacht Ralf Bodelier niet meer dan één jaar uit te trekken. Maar 2020 was niet het meest geschikte jaar om meer dan 4200 kilometer dwars door het Midden-Oosten, Turkije, de Balkan en de Duitstalige wereld te lopen. Maar liefst drie keer moest hij zijn reis onderbreken. Daaronder die ene keer in het Bulgaarse Ruse toen een rammelende ambulance hem doodziek van corona naar het ziekenhuis bracht.

• En zo werden het twee jaar wandelen. Of was het een pelgrimage? Bodelier zelf spreekt over een ‘Omgekeerde Kruistocht’. In omgekeerde richting liep hij dezelfde route die Godfried van Bouillon van 1096 tot 1099 aflegde als leider van de eerste kruistocht. Godfried reisde met het zwaard en tijdens zijn tocht kwamen 1,5 miljoen mensen om. Bodelier liep met niet meer dan een rugzak, een laptop en een onstilbare honger naar nieuwe verhalen en ideeën.

• Over zijn ervaringen deed hij wekelijks verslag voor het Financieele Dagblad en de Groene Amsterdammer. Op dit moment werkt hij aan een boek over zijn wandeling. De lezing is er al. Een spannend en meeslepend verhaal van een geboren verteller. Vol nieuwe inzichten, opgedaan in talloze gesprekken in Israël en op de Westbank, in de vluchtelingenkampen van Libanon en moskeeën in Turkije. Of het door oorlog getekende oosten van Kroatië.