À propos
Sana Sellami
L’inclusion ne échoue pas par mauvaise volonté. Elle échoue par mauvaise exécution.
La justice est le fil rouge de sa vie. Sana voulait devenir avocate. Cela a pris une autre tournure, mais l’essence est restée : la justice non pas sur papier, mais entre les personnes. C’est la ligne que suit Sana Sellami depuis des années.
En tant que conseillère stratégique et conférencière, elle travaille avec des directions et des équipes RH qui souhaitent aller au-delà de la politique symbolique, dans l’éducation, la santé, le secteur financier et le gouvernement. Son point de départ : qui veut gagner à l’extérieur doit commencer à l’intérieur. Pas dans des affiches, mais dans des décisions. Pas dans ce que les gens veulent dire, mais dans ce que les autres vivent.
Son travail combine la psychologie sociale et la psychologie des consommateurs, des matières qu’elle enseigne à Thomas More, avec des années de pratique en RH et en branding employeur. En tant que membre du conseil d’administration de l’Université d’Anvers, elle voit de près où la culture change vraiment et où elle reste bloquée dans de bonnes intentions.
Ce qui la distingue sur scène : elle ne tourne pas autour de la friction. Elle nomme ce que les autres évitent. Cela correspond souvent à une exclusion avec un visage plus amical. Qu’une culture neutre confirme généralement la norme de ceux qui sont déjà présents. Que l’intention n’est pas une excuse pour l’impact.
Ses keynotes et ateliers ne sont pas des sessions d’inspiration qui impressionnent le vendredi et s’évaporent le lundi. Elle traduit la recherche en comportement, et le comportement en changement durable.
La culture n’est pas ce qui est accroché au mur. La culture est ce qui se passe quand cela devient difficile.
En 2026, son livre sur l’inclusion pour les gestionnaires RH paraîtra. Un cahier de travail — pas un manuel.
1. Inclusion That Works™
Van ‘we bedoelen het goed’ naar ‘mensen voelen het ook’
In deze keynote neem ik directies, HR en teams mee in de kloof tussen intentie en impact. Goede bedoelingen zijn niet hetzelfde als een gelijke ervaring. Ik laat zien waar die kloof zit — en wat er gebeurt als inclusie geen beleidsdocument meer is, maar doorwerkt in hoe we leiden, beslissen en samenwerken.
Aan bod komen onder meer:
• het verschil tussen intentie en impact — en waarom alleen dat laatste telt
• hoe dagelijks gedrag, beslissingen en micro-interacties cultuur maken of breken
• de valkuilen van DEI-aanpakken die blijven hangen in campagnes en PowerPoint
• concrete taal en tools om gedrag te herkennen en bij te sturen
• gedeelde verantwoordelijkheid voor cultuur en belonging, van werkvloer tot directie
2. Inclusive Leadership in Practice
Leiders maken cultuur, in elke beslissing, elke meeting, elk gesprek
In deze keynote neem ik leidinggevenden mee in wat inclusief leiderschap in de praktijk vraagt. Niet als waarde op een poster, maar als micro-vaardigheid. Ik vertaal inzichten uit gedragswetenschap en sociale psychologie naar concrete gewoontes, dingen die je vandaag anders kunt doen.
Aan bod komen onder meer:
• wat cultuur zichtbaar maakt: in beslissingen, interrupties, wie het woord krijgt
• micro-gedragingen die cultuur écht verschuiven (en welke niet)
• hoe je beslist, delegeert en corrigeert zonder mensen uit te sluiten
• de rol van empathie, rechtvaardigheid en moed — ook als het oncomfortabel wordt
• hoe je inclusief leiderschap meetbaar en bespreekbaar maakt binnen je team
3. Courageous Conversations
Elke organisatie zegt dat ze dialoog waardeert, tot de dialoog moeilijk wordt
In deze keynote neem ik teams mee in het echte werk van inclusie: het gesprek dat schuurt. Met humor, eerlijkheid en psychologisch inzicht laat ik zien hoe ongemak een brug kan worden in plaats van een muur — hoe stilte wordt omgezet in begrip, en weerstand in beweging.
Aan bod komen onder meer:
• waarom we de belangrijkste gesprekken juist op het kritieke moment laten stilvallen
• taal en vaardigheden om te luisteren zonder meteen te verdedigen
• het verschil tussen reageren en werkelijk horen wat iemand zegt
• patronen die ongemak vermijden in plaats van oplossen — en hoe je ze doorbreekt
• hoe je spanning in een team omzet in vertrouwen en richting
4. Sterke teams durven spreken
Waarom welzijn begint bij psychologische veiligheid
In deze keynote neem ik medewerkers mee in een ander perspectief op welzijn. We kijken voorbij losse initiatieven en staan stil bij een vaak onderschatte factor in organisaties: de mate waarin mensen zich veilig voelen om zich uit te spreken.
Aan bod komen onder meer:
• waarom welzijn niet alleen gaat over ondersteuning of initiatieven, maar over hoe we samenwerken
• wat onderzoek zegt over psychologische veiligheid en performante teams
• waarom openheid en kwetsbaarheid geen zwakte zijn, maar een belangrijke hefboom voor vertrouwen en samenwerking
• hoe stilte, terughoudendheid of het niet benoemen van problemen organisaties kwetsbaar maakt
• welke rol medewerkers én leidinggevenden spelen in het creëren van een werkomgeving waarin mensen durven spreken, leren en samenwerken
5. Fit is een fantoom
Over rekrutering, cultuur en de uitsluiting die niemand benoemt
In deze keynote of workshop neem ik HR, recruiters en hiring managers mee in een scherp onderzoek naar het begrip fit. Want ‘iemand die bij onze cultuur past’ is goed bedoeld en vaak precies het mechanisme waarmee we uitsluiting bestendigen. Ik laat zien hoe inclusieve rekrutering er wél uitziet, en waar het bij de meeste organisaties spaak loopt.
Aan bod komen onder meer:
• wat we écht bedoelen als we ‘fit’ zeggen en waarom dat zelden over competenties gaat
• hoe vacatureteksten, selectieprocessen en koffiekamergesprekken onbedoeld uitsluiten
• inzichten uit sociale psychologie, consumentenpsychologie en employer branding
• wat inclusieve rekrutering in de praktijk betekent, vanaf de eerste aanraking
• waarom mensen binnen zes maanden weer vertrekken — en wat dat zegt over je cultuur
6. De psychologie van erbij horen
Identity covering, aanpassingsdruk en de verborgen kost van ‘neutraal’
In deze keynote neem ik medewerkers en leidinggevenden mee in wat zich onder de oppervlakte afspeelt. Waarom gedragen mensen zich anders in de ene kamer dan in de andere? Waarom passen sommigen zich aan tot ze niet meer herkenbaar zijn voor zichzelf? Ik breng sociale psychologie naar de meetingruimte en laat zien wat dat betekent voor cultuur, beslissingen en werk.
Aan bod komen onder meer:
• identity covering: wat het is, waarom mensen het doen en wat het kost
• hoe aanpassingsdruk zich uit in werk, vergaderingen en dagelijks contact
• waarom ‘neutrale’ cultuur zelden neutraal is: ze is de norm van wie er al was
• het onderscheid tussen belonging en tolereren
• wat dit betekent voor scholen, zorginstellingen en kennisorganisaties
7. Van diversiteit naar equity
Stop met binnenhalen. Begin met houden.
In deze keynote neem ik directies, HR-strategen en leiders mee voorbij de diversiteitscijfers. Want veel organisaties halen hun percentages en verliezen hun mensen. Het leaky bucket syndroom: je trekt diversiteit aan en ziet ze binnen het jaar weer vertrekken. Ik maak scherp waar de echte winst zit — in processen, in beslissingsregels, in wie toegang krijgt tot welke kansen.
Aan bod komen onder meer:
• het verschil tussen diversiteit en equity en waarom dat verschil alles bepaalt
• het leaky bucket syndroom: waarom mensen vertrekken en wat je eraan doet
• waar kansen écht verdeeld worden: processen, beslissingsregels, toegang
• hoe je voorbij KPI’s kijkt zonder ze te negeren
• de oncomfortabele vraag: wat kost het ons om hier niets aan te doen?
8. Dagvoorzitter
Congressen, debatten en inspiratiedagen rond HR, inclusie en gedrag
Als dagvoorzitter breng ik structuur, scherpte en warmte. Ik verbind sprekers, stel de vragen die in de zaal leven, en durf zowel de luchtigheid als de ongemakkelijke waarheid op tafel te leggen.
Inzetbaar voor:
• congressen en strategiedagen in HR, onderwijs en bestuur
• debatten rond inclusie, gedrag en maatschappelijke thema’s
• alumni-events, ledendagen en netwerkbijeenkomsten
• boardroom sessies en strategische bijeenkomsten
• online events en hybride formats
© Nadia El Makhfi
