This site requires JavaScript to render the code.

Need to know how to enable JavaScript? Go here.

Speakers

Waarnemen met de ogen dicht

Ik realiseer me dat we misschien vaker moet waarnemen met onze ogen dicht, zonder vooroordelen en verwachtingen.

drs. Patrick van Veen

Gedragsbioloog | Apen | Sociaal oergedrag | Apenstreken

Mijn bril is even een discussiepuntje, hoofd dierverzorging Stany ziet het niet zitten dat ik met een bril op mijn neus een chimpansee op mijn rug neem.

Ik ben een aantal dagen voor werk op chimpanseeopvang Ngamba Island in Uganda. Een opvang voor chimpansees die in beslag worden genomen in de illegale handel. Vaak zijn het baby chimpansees die onder traumatische omstandigheden uit het oerwoud gestolen worden, weg bij hun moeder. Baby’s die weer moeten leren hoe ze ‘normale’ sociale chimpansee moeten zijn.

Ondanks de trieste reden dat de chimpansees er zitten, is het voor mij als bioloog en actief natuurbeheerder een bijzondere ervaring om met de peuters het oerwoud in te lopen. Maar mijn bril dreigt even roet in het eten te gooien. Het alternatief is duidelijk, bril in de kast en met een wazig zicht op pad. Alleen voor mij wordt alles op 5 meter afstand onduidelijk en is het onmogelijk om gezichten te herkennen. Maar passie gaat voor alles.

Stany begint met de introductie: Billy een volwassen vrouw die mentaal de ontwikkeling van de peuter heeft, is de grootste van het groepje ongeduldige peuters die klaar zit om het bos in te gaan, de enige die herkenbaar voor me is. Dan Ikuru, Stany waarschuwt me om uit haar buurt te blijven, aangezien ze agressief is naar mannen door haar traumatische ervaring. Ze heeft de neiging mannen te bijten en te slaan, en ik kan het haar niet kwalijk nemen, omdat ik haar geschiedenis ken. Echter voor mij is het onmogelijk Ikuru te onderscheiden van de andere zwarte wazige wezens in het gras. Ik weet wat het betekent als een jonge chimpansee agressief wordt, maar ja de passie en droom gaan voor de angst.

En dan fluistert Stany: “Patrick I have to warn you, it is Ikuru.”

Gelukkig kiest Billy mij als haar persoonlijk transportmiddel. Met haar op mijn rug lopen we tot we bij de plek komen waar de chimpansees zelfstandig op onderzoek gaan en beginnen te spelen. Voor ons tijd om even te ontspannen en te genieten van het moment. Een half uur later komen de peuters terug om met ons mee te relaxen en te spelen. Ik voel langzaam dat een vetbultje op mijn hoofd de aandacht trekt van een van de peuters, en voor het eerst word ik professioneel gevlooid. Het is geen aangenaam gevoel maar hardhandig worden mijn haren aan de kant getrokken op zoek naar vuiltjes, puistjes en wordt gepoogd mijn vetbultje open te krabben, alles vergezeld met een luid smakkend geluid. Ik begin zelf het been naast me langzaam te vlooien op eenzelfde manier.

En dan fluistert Stany: “Patrick I have to warn you, it is Ikuru.”
Ik ga door, geen idee wat de reden is, maar blijkbaar is er iets wat ervoor zorgt dat Ikuru niet de gebruikelijke agressie vertoont. Mijn vrouwelijke kant benoemen collega’s lachend als reden. Maar waarschijnlijk is het mijn bril. Omdat ik geen flauw idee heb wie Ikuru is heb ik vooroordelen aan de kant geschoven. Mijn gedrag wordt niet beïnvloed door mogelijke angst en verwachting van negatief gedrag. En ik realiseer me dat we misschien vaker moet waarnemen met onze ogen dicht, zonder vooroordelen en verwachtingen.

drs. Patrick van Veen

Gedragsbioloog | Apen | Sociaal oergedrag | Apenstreken

Bioloog Patrick van Veen stelt het sociaal oergedrag centraal, oftewel de apenstreken die we op de...

Offerte opvragen Bekijk het profiel