This site requires JavaScript to render the code.

Need to know how to enable JavaScript? Go here.

Speakers

‘De mensen zijn op’

Mathijs Bouman over onze economie in 2019

dr. Mathijs Bouman

Econoom en journalist | Nieuwsuur | Financieele Dagblad

“Onze economie groeit in 2019, volgens ramingen van het Centraal Plan Bureau uit december, met 2,2 procent, iets minder dan eerder gedacht, maar minder slecht dan ik had verwacht”, zegt topeconoom Mathijs Bouman. “Dat percentage ligt nog altijd hoger dan je van een vergrijzende economie zou verwachten.” Bouman noemt de raming van het CPB optimistisch. “Ze benoemen de onzekerheden wel, zoals de Brexit. Die kunnen in het slechtste geval van de plus een min maken.” De Nederlandsche Bank beperkt de groeiverwachting tot 1,7 procent.

“Ondernemers kunnen zich zorgen maken over allerlei doemscenario’s, maar als ze actief zijn in een van de vele florerende bedrijfstakken zouden ze moeten inzien dat er geen betere omstandigheden zijn dan nu om behoorlijk te investeren. Zo goedkoop met de huidige lage rentes wordt het nooit meer. Als ze het nu niet doen, wanneer dan wel, welke omstandigheden moeten nog beter worden? Er is veel angst dat de economie weer in elkaar stort, maar wie daaraan toegeeft geeft zijn groeipotentieel op ten voordele van de concurrent”, aldus Mathijs Bouman.

Alle seinen staan wat het binnenland betreft op groen.

“Los van (internationale) onzekerheden, gaat het CPB nog uit van bovengemiddelde groei en toename van de koopkracht. De reden waarom ze nu in hun prognose iets voorzichtiger zijn heeft te maken met goed nieuws. Alle seinen staan voor 2019 wat het binnenland betreft op groen, maar iedereen probeert nu zo hard te rijden dat een economische file ontstaat op de arbeidsmarkt. Dat we wat minder hard groeien dan de afgelopen twee jaar, komt doordat we zo hard zijn gegroeid dat de mensen op zijn. Nederlandse bedrijfstakken zijn optimistisch, maar doordat de werkloosheid nu zo laag is hebben ze een luxe probleem: het is lastig voldoende vakbekwaam personeel te vinden.”

Wat de beurs betreft is 2018 met een flinke min geëindigd. “Dat is beroerd. Wanneer je daarnaar en indicatoren er omheen kijkt –het buitenland en het ECB-beleid – staan de seinen wel op oranje. De beurs signaleert al sinds medio 2018 dat we moeten opletten omdat het straks weer wat minder kan gaan. Dat geldt eveneens voor het vertrouwen van producenten, inkopers in de industrie en Duitse ondernemers. Die en andere zachte indicatoren zijn verslechterd. Bedrijven die naar hun kasboek en orderportefeuille kijken kunnen – ondanks personeelstekorten – niet anders dan optimistisch zijn, maar het ‘Umfeld’ begint langzamerhand veel zwakke tekenen te vertonen.”

Bouman benadrukt dat vertrouwenscijfers en de beurs heel goed een recessie kunnen voorspellen, maar dat dit lang niet altijd uitkomt. “Verslechtering van dit soort indicatoren gaat altijd vooraf aan een recessie, maar betekent niet per se dat we die krijgen”, verduidelijkt hij. Voor nu is hij het met de optimistische prognose van het CPB eens. “De interne dynamiek in onze economie is heel positief. We hebben alleen een luxe probleem. Wat nu in de economische politiek gebeurt, maakt wel dat ik me meer zorgen maak over of het goed blijft gaan dan een jaar geleden.”

Zorg 1: Brexit

“Relevant is of we kunnen voorkomen dat de Britten op 29 maart op een zeer ongelukkige manier, dus zonder deal, uit de Europese Unie vertrekken. Dat heeft vooral voor hen, maar zeker ook voor Nederland, veel onbedoelde en ongewenste consequenties. Het Verenigd Koninkrijk is dan in één keer een zogenoemd derde land, waarmee je zonder nieuwe afspraken nauwelijks zaken kunt doen. In dat geval komt alles tot stilstand en is het nog maar de vraag of zij nog medicijnen kunnen importeren of vliegverkeer mogelijk blijft. Dat noodscenario is zo heftig dat voorspellingen over de gevolgen eigenlijk niet mogelijk zijn. Totale onzekerheid die nog niet is ingeprijsd.

Niemand rekent erop dat we zo dom zullen zijn de Britten te laten vertrekken zonder essentiële afspraken over handel en samenwerking. Ook het CPB gaat uit van een zachte Brexit, met een transitieperiode van twee jaar die de werkelijke handelseffecten uitstelt en van het niet overslaan van Trumps handelsoorlog naar Europa. Als dat toch niet zo is voorspel ik een krimp en zou ik gokken op een recessie, vooral vanwege het vertrouwenseffect. Het VK is immers, na Duitsland, onze tweede handelspartner als het gaat om binnenlands geproduceerde export, bijvoorbeeld van groente en fruit.” Als die uitvoer wegvalt heeft dat een groot negatief effect op ons bruto nationaal product. “Daar hebben we niet meteen last van, maar mensen gaan de kat uit de boom kijken. Dat is het ergste wat je kan hebben.”

Zorg 2: Handelsoorlog

“Onderzoeken laten zien dat de effecten van de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog op de Europese economische groei niet per se negatief hoeven te zijn. Wij kunnen het leveren van sommige producten overnemen van de Amerikanen en de Chinezen gaan misschien met prijzen stunten op de Europese markt. Dat levert extra koopkracht. Op lange termijn zijn wel negatieve effecten mogelijk.”

Bouman sluit niet uit dat wanneer Donald Trump vanwege binnenlandse affaires verder onder vuur komt te liggen hij op zoek gaat naar successen in het buitenland. Dan kan hij de wapenstilstand met de EU verbreken en extra invoerheffingen opleggen aan bijvoorbeeld de Duitse auto-industrie.

 

Tekst: Jacques Geluk

Mathijs Bouman - ©Speakers Academy - Walter Kallenbach

dr. Mathijs Bouman

Econoom en journalist | Nieuwsuur | Financieele Dagblad

Mathijs Bouman is econoom en journalist. Hij is vaste columnist van Het Financieele Dagblad en...

Offerte aanvragen Bekijk het profiel