This site requires JavaScript to render the code.

Need to know how to enable JavaScript? Go here.

Speakers

prof. dr. Paul Iske

Hoogleraar | Business | Innovatie

Combinatorische Innovatie is het proces van het ontdekken van nieuwe vormen van waardecreatie door combinatie en toepassing van tot dusverre niet-verbonden kennis en ideeën.

Om huidige en toekomstige problemen en kansen te adresseren moeten we oplossingen zoeken in de extra ruimte die ontstaat wanneer we kennis en creativiteit combineren. Om nieuwe oplossingen te ontwikkelen, moeten denkers en ervaringsdeskundigen uit een brede verzameling van disciplines met elkaar in dialoog en gefaciliteerd worden in een gezamenlijke ontdekkingstocht. Verrassende combinaties, binnen een geschikte omgeving, leiden tot een nieuwe vorm van kennisproductiviteit. Wanneer het eigen intellectueel kapitaal gecombineerd wordt met dat van anderen binnen én buiten de organisatie ontstaat een groepsproces dat leidt tot ongekende mogelijkheden voor nieuwe vormen van waardecreatie. ‘Combinatorische Innovatie’ is een methodologische aanpak om tot het proces te komen van combineren, trail and error, leren en vernieuwen op basis van tot dus toe niet verbonden kennis en ideeën. Dat gaat per definitie niet-lineair en is tot op zekere hoogte onvoorspelbaar.

De belangrijkste conditie voor innovatie is diversiteit.

Binnen vrijwel elk domein is zowel de kwaliteit als de kwantiteit van kennis de laatste decennia enorm toegenomen. Om tunnelvisies en eenzijdige oplossingen te doorbreken, wordt het steeds belangrijker om kennis te delen en te combineren. Nieuwe inzichten ontstaan daarbij vaak niet helder en eenduidig, maar manifesteren zich in de vorm van zwakke signalen of onbedoelde bijeffecten. Het gaat om het talent om waardevolle ontdekkingen te doen zonder dat men daar specifiek naar op zoek was, ook wel serendipiteit genoemd. Specifiek voor Combinatorische Innovatie is de dominante rol voor serendipiteit en  resultaat op basis van trial & error.

Hier wordt het onderscheid zichtbaar met veel ‘traditionele’ vormen van open innovatie. Open innovatie richt zich op het gericht binnenhalen van kennis om geïdentificeerde problemen op te lossen. Het kan daarmee worden omschreven worden als: “Een probleem op zoek naar een (samengesteld) antwoord”. Combinatorische Innovatie draait dit om. Het startpunt is niet het probleem, maar de vraag: “Hoe kunnen we (meer) waarde creëren door het combineren en toepassen van onze kennis?” Of: “Wat zouden we samen kunnen doen?” Een nieuwe categorie van activiteiten die tot vernieuwende waardecreatie leidt. In de komende jaren kan, in vergelijking tot (monodisciplinaire) productontwikkeling, meer innovatie worden verwacht op basis van nieuwe, collaboratieve business modellen. Er zijn al vele voorbeelden van dergelijke innovaties met grote impact op gevestigde bedrijven en zelfs hele sectoren. Denk aan de SENSEO, een combinatorische innovatie van Philips en Douwe Egberts, maar ook aan het programmaformat van The Voice of Holland, waarbij Vodafone een duidelijk zichtbare partner is van producent Talpa.

Omgevingen voor Combinatorische Innovatie

Wat zijn omgevingen waarbinnen Combinatorische Innovatie zich optimaal kan manifesteren? Hierbij gaat het om interacties met de omgeving die het gedrag van mens en organisatie beïnvloeden en waarbij serendipiteit als primair proces en Neue Kombinationen worden gestimuleerd. Deze treden op in vier ruimtes.

A. Sociale ruimte voor Combinatorische Innovatie
De belangrijkste conditie voor innovatie is diversiteit. Hierbij gaat het in bredere zin om het waarderen en benutten van de verschillen van mensen en organisaties. Diversiteit is essentieel in de aanpak van complexe vraagstukken. Een ander aspect van de sociale ruimte heeft betrekking op tolerantie voor de ander en in het bijzonder de ruimte voor het maken van fouten. In complexe omgevingen kan vooruitgang niet worden afgedwongen of voorspeld. Per definitie staat niet vast wat de uitkomst van het proces zal zijn. Voor Combinatorische Innovatie is de tolerantie voor dat gegeven van groot belang als voorwaarde voor het ontstaan van serendipiteit.

B. Proces ruimte voor Combinatorische Innovatie
Hoewel mensen individueel ook hun verschillende kennisgebieden kunnen combineren en daarmee nieuwe toepassingen creëren, is Combinatorische Innovatie een Community of Serendipity waarbij het wezen van de groep juist zit in de verschillen tussen mensen en hun kennis en dat er onverwachts nieuwe inzichten kunnen ontstaan. Hierbij zijn generieke aspecten voor het ontwikkelen en ondersteunen van groepen nodig, waarvoor binnen en tussen organisaties de juiste processen en afspraken moeten worden ontwikkeld en toegepast.

C. Virtuele ruimte voor Combinatorische Innovatie
Zonder twijfel hebben ontwikkelingen op het gebied van ICT veel bijgedragen aan nieuwe mogelijkheden voor het creëren, delen en benutten van intellectueel kapitaal. Alles en iedereen kan tegenwoordig met elkaar verbonden worden, hetgeen met name heeft geleid tot de ontwikkeling van sociale netwerken, waarbinnen ‘knowledge discovery’ heel goed mogelijk wordt gemaakt. Hier is het van belang te letten op ‘de wet’ NT+OO=DOO, ofwel: Nieuwe Technologie in een Oude Organisatie resulteert in een Dure Oude Organisatie!

D. Fysieke ruimte voor Combinatorische Innovatie
Naast virtuele ruimten wijzen diverse studies op het belang van een geschikte fysieke ruimte voor bovengenoemde processen. Een dergelijke ruimte is open, nodigt uit tot (toevallige) ontmoetingen en inspireert door een combinatie van inrichting programmering en gastvrijheid. Samenvattend Combinatorische Innovatie is een aanpak die kan leiden tot onverwachte resultaten. Unieke combinaties van mensen en organisaties bieden een mogelijkheid tot vernieuwende vormen van waardecreatie. Het is zaak hiervoor een gerichte aanpak te kiezen om de juiste omgeving te creëren.

prof. dr. Paul Iske

Hoogleraar | Business | Innovatie

Paul Iske is hoogleraar Open Innovation & Business Venturing. Het is zijn missie om organisaties...

Offerte opvragen Bekijk het profiel